WILLEMSTAD — Al jaren leeft in
Nederland de vraag naar een
familiestichting die voorkomt dat familievermogen door
vererving versnippert of té enthousiast wordt geconsumeerd. De
Antillen bieden met de Stichting Particulier Fonds (SPF) een
prima alternatief dat een Nederlandse familiestichting
overbodig maakt, vinden Xandra Kleine-van Dijk en Albert-Jan
van Soelen.
De gezaghebbende Nederlandse
zakenkrant Het
Financieele Dagblad publiceerde deze week een artikel van
hun onder de kop ‘Aparte Nederlandse familiestichting
onnodig’. Kleine-van Dijk en Van Soelen zijn fiscalist en
compagnon bij Spigthoff Advocaten & Belastingadviseurs op
Curaçao respectievelijk in Amsterdam.
Rijke Nederlanders, zo beginnen zij
hun bijdrage, hebben nog steeds maar een beperkt aantal
mogelijkheden om te voorkomen dat hun erfgenamen het vermogen
ineens in handen krijgen. Grof gezegd, stellen Kleine-van Dijk
en Van Soelen op de pagina Recht & Belastingen van het FD,
zijn er in Nederland twee alternatieven. De eerste is
het inbrengen van het vermogen in een vennootschap. Door de
aandelen te certificeren kan het dividendbeleid van de
vennootschap gecontroleerd worden. Nadeel hiervan is, dat over
de verdere aanwas van het vermogen winstbelasting moet worden
betaald. Voor particulier vermogen is dat bepaald geen
aantrekkelijk alternatief. De tweede mogelijkheid is het
instellen van een bewind over het vermogen dat vererft. Dat
kan bij testament. Vaak wordt voor
deze optie gekozen. De praktijk leert echter dat zo’n
bewindvoering na verloop van tijd relatief eenvoudig door de
erfgenamen ongedaan kan worden gemaakt. En dat is in de
regel nu juist niét de bedoeling van de pater
familias.
SPF
Omdat lang niet iedereen wil (en
kan) wachten op de invoering van
nieuwe regels omtrent de Nederlandse familiestichting, wordt
in de praktijk steeds vaker gebruik gemaakt van een derde
alternatief: de Antilliaanse Stichting Particulier Fonds
(SPF). De SPF, leggen Kleine-van Dijk en Van Soelen in het FD
uit, is een rechtsvorm die in een aantal opzichten afwijkt van
de reguliere Nederlandse (en Antilliaanse) stichting. Een SPF
kan uitkeringen doen zonder dat
daarbij enige beperking geldt ten aanzien van de persoon aan
wie wordt uitgekeerd.
Door (een deel van) het vermogen na
te laten aan een SPF kan het potverteren van de nazaten
binnen de perken worden gehouden. Het bestuur van de SPF (in
de regel één of meer ‘vertrouwelingen’ van de familie) krijgt
dan de bevoegdheid uitkeringen te doen binnen de groep van
nabestaanden van de inbrenger. Inmenging van buitenlandse
bestuurders is niet nodig. Alle bestuurders kunnen inwoner
zijn van Nederland. En de familie
kan gewoon bij haar Nederlandse
accountant blijven. Bovendien is het voor de erflater
plezierig dat hij tot zijn overlijden de volledige bevoegdheid
houdt om over zijn vermogen te
beschikken.
FISCAAL
Fiscaal zitten er wel wat haken en
ogen aan de familie-SPF. Maar er blijken vooraf goede
afspraken met de Nederlandse belastingdienst te maken. De
zogenoemde rulings, die op andere terreinen de laatste jaren
wat van het toneel verdwenen zijn, zijn voor SPF’s nog steeds
mogelijk. Als voldaan wordt aan bepaalde voorwaarden,
kan de SPF voor Nederlandse fiscale
doeleinden transparant zijn. Dat wil zeggen dat er fiscaal
gedaan wordt of er geen SPF bestaat. De vermogensovergang naar
de SPF wordt dan voor successiedoeleinden aangemerkt als een
directe overgang van het vermogen naar de erfgenamen. Voor de
Nederlandse fiscus maakt het dan niet uit of er al dan niet
een SPF wordt ‘tussengeschoven’. In de Antillen is evenmin
belasting verschuldigd. Nadeel voor hen is wel dat bij
overlijden het verschuldigde successierecht ineens moet worden
opgehoest.
PLANNING
Kleine-van Dijk en Van
Soelen: “Dit vergt wel de nodige planning.” Dat dit cruciaal
is blijkt wel uit het feit dat er nogal wat
‘bedrijfsongevallen’ met de SPF plaatsvinden. Veel adviseurs –
en dus ook hun cliënten – zijn zich onvoldoende bewust van de
Nederlandse fiscale risico’s die oprichters lopen die vermogen
inbrengen in een SPF. Die risico’s liggen met name in de sfeer
van het schenkingsrecht. De gevolgen kunnen desastreus zijn.
Het tarief kan, als de juiste voorzorgen
niet worden genomen, al snel oplopen tot 68 procent. Veel
bestuurders van SPF’s zijn de afgelopen maanden dan ook
behoorlijk geschrokken van een brief die bij hen op de mat is
geploft waarin de Nederlandse belastingdienst hun tal van
inlichtingen vraagt over ‘hun’
stichting.
“Toch doet dit alles er niet aan
af dat het alsnog invoeren van de voorgestelde regels inzake de
Nederlandse familiestichting mosterd na de maaltijd is en daarom
achterwege kan blijven. Of, anders gezegd: binnen
het Koninkrijk is al een passende oplossing voorhanden waarbij nazaten
‘in de klem worden gezet’ zonder financieel ongunstige effecten”,
besluiten de auteurs in Het Financieele Dagblad.
Uit:
Amigoe, Curaçao 26 juni 2004
